Oligopol Piyasa Nedir? Özellikleri ve Örnekleri 2021

Ekonomi sektöründe merak ile araştırılan terimlerden birisi olan oligopol piyasa nedir, özellikleri ve örnekleri ile alakalı olarak bilgi edineceğiz. Bilindiği üzere ekonomik parametreler incelenirken sadece tüketici ve üretici değil, firmalar arasında ki rekabet durumunun da olumlu ya da olumsuz seçenekler arz ettiği aşikar. Öyle ki bu pazar içerisinde yer alan firmaların payını arttırması sıklık ile mücadelesi gösterilen bir durum.

Oligopol, tam da bu konu üzerine bizlere önemli veriler sunan seçeneklerden birisi olarak dikkat çekiyor. Bu makalemizde elimizden geldiğince sizleri bu terim ve çevresinde gelişen seçenekler ile alakalı olarak bilgilendirmek istiyoruz. Örnekler ile çok daha iyi kavramanız ve yatırım alanında da olumlu fikirler edinmenizi sağlamak amacı içerisindeyiz. Hemen başlayalım.

Oligopol Piyasa Nedir?

Oligopol piyasa, birebir aynı ya da çok az nüans farklılıkları ile piyasada aynı ürünleri satan şirketlerin oluşturduğu bir çeşit rekabet ve üstünlük piyasasıdır.

Oligopol piyasa ne demek şeklinde çok fazla araştırma yapan insan var. Basit tabiri ile birlikte aynı ürünleri satan şirketlerin bu piyasanın en büyük pay sahibi olması ve piyasada ki tüm fiyat limitlerini belirleme ayrıcalığını edindiği ekonomik planlaması gibi düşünebilirsiniz. Aklınıza ilk olarak hangi firmalar gelir? Hemen bu anlamda bir örnek sunalım ancak aşağıda daha kapsamlı örnekler sunacağız.

Coca Cola ve Pepsi, alkol içermeyen gazlı içecek sektörünün iki lider firmasıdır ve oligopol piyasası içerisinde de en büyük söz sahipleridir. Bu içecekler dışında kalan markalar genel itibari ile bu iki şirketin belirlediği alt ve üst limit fiyat politikalarını kendine baz edinerek hareket etmek durumundadırlar. Tabi ki oligopol pazarı içerisinde de farklı kategorilere göre değerlendirme yapılması gibi bir durum söz konusudur. Hemen bu anlamda diğer seçenekleri de analiz edelim.

Oligopol Piyasa Türleri Nelerdir?

Öncelikli olarak firmalar arası rekabet unsurunun kısa bir zaman dilimi içerisinde bu tarz ekonomik veriler etrafında şekillenmesi ayrıca önem arz eder. Oligopol pazarı da kendi içerisinde şirketlerin durumuna göre farklı seçeneklere ayrılabilir. Hemen bu anlamda seçenek sunacak olursak;

  • Tam Rekabet Piyasası
  • Monopolcü Rekabet Piyasası
  • Oligopol Piyasa
  • Monopol Piyasa (Tekel)

olmak sureti ile 4 ana başlık altında piyasaları inceleme şansına sahip durumdayız. Tabi ki bu piyasa türlerinin ne gibi özelliklere göre ayrıldığını ve ana etken seçeneklerini de incelemek istiyoruz. Genel itibari ile seçenekler aşağıdaki gibidir;

Tam Rekabet Piyasası Nedir?

Tam rekabet piyasası, oligopol pazarı içerisinde aynı ürünü satan birden çok firmanın ürün fiyatları üzerinde herhangi bir belirleyici özelliğinin olmadığı eşit dağılımda ki piyasa modelidir.

Monopolcü Rekabet Piyasası Nedir?

Monopolcü rekabet piyasalarında yine birbiri ile aynı ürünleri üreten birçok farklı firma yer alırken bu firmalar, ürünleri farklılaştırmak ve çeşitlendirmek sureti ile birbirleri ile rekabet ettikleri pazardır.

Oligopol Piyasa Nedir?

Oligopol rekabet piyasası içerisinde köklü ve eski firmaların birbirleri ile rekabet ettikleri ve yeni firma girişlerinin de bu köklü firmalarca seçildiği, kısıtlandırılmış bir pazardır.

Monopol (Tekel) Piyasa Nedir?

Birbirine benzer ya da aynı ürünleri satan ancak sektörün köklü firmalarının yer aldığı ve diğer firmaların dahil edilmediği, fiyatları büyük şirketlerin belirlediği piyasa modelidir.

Oligopol piyasa türleri genel itibari ile bu dört ana madde içerisinde çevrelenmek sureti ile ekonomi pazarı içerisinde değerlendirme altına alınır. Bu değerlendirmeler, şirketlerin sektör içerisine ki durumu ve buna benzer birçok farklı seçenek de yine farklılık yaratacak demek yanlış olmaz.

Oligopol Piyasa Özellikleri Nelerdir?

Oligopol, adı itibari ile çok fazla seçenek üzerinde durmayan ancak kısa süre içerisinde ciddi manada fark yaratan imkanlardan birisi diyebiliriz. Firmalar arası rekabeti en iyi şekilde özetleyen ve grafiklendiren bu piyasaların aslına bakarsanız firmaların durumlarını ve yerlerini benimsemesi de ayrıca dikkat çekiyor.

Oligopol piyasa özellikleri ile alakalı olarak aslına bakarsanız çok çok fazla seçenek sunulabilir. Ancak her ne olursa olsun birkaç detay üzerinde durmamız gerekiyor. Piyasa özellikleri ile alakalı olarak genel bilinmesi gereken unsurlar aşağıdaki gibidir;

  • Bu piyasalar içerisinde sektöründe ki az sayıdaki büyük üretici firmalar yer alır. Tüketici sayısı ciddi anlamda fazladır ve firmaların pazar değeri de bu şekilde ölçeklendirilebilir.
  • Her firma, kurulduktan sonra oligopol pazarı içerisinde yer alamaz. Bu piyasalara alımlar kısıtlıdır ve söz sahibi firmalar genellikle büyük üretici firmalardır.
  • Oligopol piyasa özellikleri için en önemli seçenek de rekabetin olması ancak düşük rekabet oranlarıdır. Piyasaya hakim firmalar arasında çok ciddi ve kıyasıya bir mücadele olsa da bu firmalar dışında rekabet unsuru olmaz.
  • Bu piyasadaki firmaların ürettikleri malların homojen ya da değiştirilmiş özelliğe sahip olması kuralı söz konusudur.
  • Oligopol pazarı içerisinde listelenen firmalar, birbirleri ile olan rekabet ve bağlılık özelliklerine ciddi anlamda sadık durumdadırlar.
  • Oligopol piyasası ile alakalı olarak henüz tam olarak net bilgiler piyasa içerisinde yer almaz ve bilinmezliklerin olduğu bir değerleme piyasasıdır.

Kısacası genel hatları ile baktığımız zaman oligopol piyasası özellikleri bu şekilde adından söz ettirmektedir. Şirketler arası verimli rekabet ve söz sahibi şirketlerin ayıklanarak değerlendirilmesi açısından büyük önem arz eder.

Oligopol Piyasa Özellikleri

Oligopol Piyasa Örnekleri

Dünya genelinde artık birçok sektör içerisinde ki liderler belirlenmiş durumda. Marka değerinin oluşması ile birlikte insanların firma tercihleri de artık belirlenmiş durumda. Örneğin bugün Türkiye’de en iyi klima markası dediğiniz zaman birçok kişi DAIKIN markasını söyleyebiliriz. En iyi gazlı içecek markası dediğiniz zaman Coca Cola ya da Pepsi adı her insanın ağzındadır.

Aslına bakarsanız oligopol piyasa örnekleri de tam olarak bu şekilde karşımıza çıkar. Tabi ki daha somut örnekler vererek değerlemeyi daha net bir şekilde anlamak ve piyasaları tanımak gerekiyor. Hemen başlayalım.

ÖRNEK 1 (Gazlı İçecek Sektörü)

Şeker içeren ve alkol içermeyen gazlı içecek sektörü içerisinde iki büyük firma vardır. Coca Cola ve Pepsi, piyasa içerisinde ki en büyük iki söz sahibidir ve yanlarına kimseyi almazlar. Coca Cola ve Pepsi, aynı zamanda Fanta ve Fruko gibi alternatif ve farklılaştırılmış ürünleri ile piyasadaki yerlerini çok daha sağlam bir şekilde tutarlar.

ÖRNEK 2 (Mobil Servis Sağlayıcılar)

Türkiye oligopol pazarı dikkate alındığı zaman Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom bu pazarın en büyük şirketidir. Tekel oligopol olarak değerlendirilirler ve ne olursa olsun sonradan girebilecek herhangi bir GSM şirketini aralarına dahil etmezler. BİMCell, TeknosaCell gibi firmalar asla bu servis sağlayıcılar içerisinde bulunamazlar.

ÖRNEK 3 (Uçak Üreticileri)

Piyasa içerisinde en büyük iki uçak üreticisi Boeing ve Airbus olarak bilinir. Yine tekel üreticiler olarak piyasanın en büyük iki söz sahibidirler ve birbirleri ile rekabetleri dışında herhangi bir yakın rekabetçisi yoktur. Bu neden dolayısı ile piyasaların en büyük söz sahibidirler.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Uygulamayı Yükle

Artık uygulama üzerinden bizleri takip edebilirsiniz!

Giriş Yap

Para Konuşalım! ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!